اختلال خوردن چیست و چه علائمی دارد

اختلال خوردن چیست

اختلال خوردن به شرایط رفتاری گفته می شود که با اختلال شدید و مداوم در عادات غذا خوردن مشخص شده با افکار و احساسات استرسی مرتبط است. این شرایط می تواند خیلی شدید باشد، در حدی که روی عملکرد فیزیکی، روان شناختی و اجتماعی تاثیر بگذارد. انواع اختلالات خوردن، شامل آنورکسی نروزا (بی اشتهایی عصبی)، بولیمیا نروزا (پرخوری عصبی)، اختلال پرخوری، اختلال در خوردن غذای محدود و اجتنابی و سایر موارد تغذیه غیر طبیعی و اختلالات خوردن هستند. اختلالات خوردن 5 درصد افراد را تحت تاثیر قرار می دهد که اغلب نوجوان و جوان هستند. اغلب آنورکسی و بولیمیا نروزا در زنان بیشتر دیده می شود اما در کل اختلالات مربوط به خوردن در هر سن و جنسی ممکن است بروز یابد¹.

انواع بیماری اختلال خوردن

بی اشتهایی عصبی یا آنورکسی نروزا

بی اشتهایی عصبی یا آنورکسی نروزا، با گرسنگی دادن به خود و کاهش وزن به وزنی که برای قد یا سن خیلی کم است خود را نشان می دهد. آنورکسی در مصرف کنندگان مواد و تشخیص های روانپزشکی بیشترین شیوع را دارد و می تواند به شرایط خیلی شدیدی تبدیل شود. شاخص توده بدنی (BMI) این بیماران معمولاً زیر 18.5 است. رفتار خوردن آنها با ترس مرضی از وزن گیری و چاق شدن همراه است. هرچند برخی افراد با بی اشتهایی عصبی برای وزن گرفتن هدف می گذارند اما رفتارشان با این هدف سازگاری ندارد. مثلاً ممکن است فقط مقادیر کمی از مواد کم کالری بخورند و شدیداً ورزش کنند. برخی هم بالافاصله بعد از خوردن، غذا را بر می گردانند یا با خوردن ملین دفع می کنند. دو نوع آنورکسی داریم یکی محدود کننده که با رژیم سخت، روزه داری و ورزش شدید وزن را پایین نگه می دارد و یکی نوع پاکسازی کننده/پرخور که بعد از خوردن غذا را دفع می کنند¹.

پرخوری عصبی

این افراد معمولاً رژیم غذایی را جایگزین می کنند، یا فقط غذاهای کم کالری ایمن می خورند اما در مصرف غذاهای ممنوعه و پرکالری هم پرخوری می کنند. خوردن حجم زیاد غذا در بازۀ زمانی کوتاه بدون اینکه علت ومقداری که می خورند را تحت کنترل داشته باشند. رفتار پرخوری اغلب محرمانه است با احساس هراس وشرم همراه است. ممکن است مقدار زیادی غذا را ناگهان بخورند و از سیری فراتر بروند و با حالت تهوع و ناراحتی دست از غذا بکشند. در این نوع، به سبب رفتارهای جبرانی، وزن زیادی نمی گیرند. مثل آنورکسی، زیاد به غذا، وزن، شکل بدن به طور منفی فکر می کنند و برای خودشان ارزش چندانی قائل نیستند¹.

اختلال پرخوری

برخلاف پرخوری عصبی، این افراد مرتب غذا می خورند و با مشکلات شلامتی جدی مواجه اند مثل چاقی افراطی، پرفشاری خون و بیماری های قلبی-عروقی¹.

علائم اختلال خوردن چیست

1. در بی اشتهایی عصبی بهم ریختن نظم پریود یا پریود نشدن، سرگیجه و غش ناشی از دهیدراتاسیون، مو و ناخن شکننده، عدم تخمل سرما، ضعف عضلانی و خشتگی، سوزش قلب و رفلاکس (در آنها که با استفراغ پاکسازی می کنند)، یبوست شدید، نفخ، شکستگی ناشی از ورزش شدید یا پوکی استخوان، افسردگی، اضطراب، تمرکز کم، خستگی.
2. چون در پرخوری عصبی فرد ممکن است کمی کمتر از وزن نرمال یا در وزن نرمال باشد و در خفا پرخوری می کند، این احتمال هست که اعضای خانواده از بیماری اش بی اطلاع باشند. علائم احتمالی به شرح زیرند : بلافاصله بعد از غذا به دستشویی می روند، مقدار زیادی غذا را ناگهان ناپدید می کنند و غذاهای کابینت و یخچال را تخلیه می کنند، گلو درد مزمن دارند، ورم غدد بزاقی و گونه دارند، پوسیدگی دندان ناشی از اسیدیته استفراغ دارند، رفلاکس دارند، اسهال غیرمنتظره، قرص ملین می خورند، سرگیجه و غش دارند.
3. مشخصۀ اختلال پرخوری نداشتن کنترل در دریافت غذا به شکل نرمال و محدود به سه وعده و حجم متعادل است، خیلی سریع می خورند، تا حد تهوع می خورند، حتی وقتی گرسنه نیستند می خورند، تنها غذا می خورند که خجالت نکشند، حس افسردگی و پشیمانی بعد از غذا دارند^1و2.

دلیل بروز این مشکل چیست

اغلب در اختلال خوردن ارتباطی بین غذا و مشغله های فکری، وزن و شکل بدن، عواقب غذای مشخص و اضطراب خوردن وجود دارد. رفتارهای مرتبط با اختلال خوردن شامل خوردن غذاهای محدود، اجتناب از خوردن غذاهای مشخص، پرخوری، پاکسازی با استفراغ کردن یا استفاده نادرست از ملین یا ورزش اجباری است. بیشترِ اختلالت خودرن با نوعی اختلال روان شناختی همراهند مثلاً با اضطراب، حالت روحی آشفته، اختلال وسواس فکری عملی، اختلالات سوء مصرف الکل و مواد. شواهد نشان می دهند ارث، ریسک ابتلا را بالاتر می برد اما ممکن است فرد به اختلال خوردنی مبتلا شود که ذاتاً ارثی نیست و ناشی از شرایط است^1و2.

راه‌های درمان اختلال خوردن

دوسوگرایی نسبت به درمان، انکار مشکل در خوردن و وزن، اضطراب در مورد تغییر الگوهای غذا خوردن، غیر معمول نیستند. با مراقبت پزشکی مناسب در کنار تسکین علت روان شناختی آن، این اختلالات می توانند بهبود یابند¹.

1. برای آنورکسی نروزا: کمک به نرمال شدن غذا خوردن و رفتارهای کنترل وزن به همراه جایگزین کردن وزن از دست رفته مفید است. ارزیابی بالینی، ریشه یابی روان شناختی در کنار کمک به کنترل اضطراب خوردن، تمرین مصرف طیف وسیع و متعادل مواد غذایی با کالری و چگالی های متفاوت در چندین وعده، لازم است. درمورد نوجوانان همراهی والدین حائز اهمیت است.
2. رفتار درمانی با نرمال کردن رفتار غذاخوردن، مدیریت تفکرات و احساسات، بسته به تشخیص پزشک مصرف داروهای ضد افسردگی، کمک خانواده می توانند برای درمان پرخوری عصبی مفید باشند.
3. درمان بین فردی و گروهی ، در کنار داروهای افسردگی معمولاً مفید است^1و2.

منابع

1. https://www.psychiatry.org/patients-families/eating-disorders/what-are-eating-disorders#:~:text=Eating%20disorders%20are%20behavioral%20conditions,physical%2C%20psychological%20and%20social%20function.
2. https://www.nimh.nih.gov/health/topics/eating-disorders